Powstała na początku okupacji na Żoliborzu, w 1944 r. walczyła na Mokotowie, 45 lat później trzech jej żołnierzy zasiadło w pierwszym Senacie odrodzonej Polski. Dziś w Muzeum Powstania Warszawskiego promocja książki o Kompanii B1 Pułku AK Baszta.
Podczas zeszłorocznej dyskusji w Kawiarni Artystycznej Przystanek Ochota pisarze Tomasz Łubieński i Krzysztof Varda stwierdzili, że Powstanie Warszawskie zawłaszczone zostało przez kulturę popularną. Choć każdy z nich inaczej oceniał to zjawisko, co do jednego byli zgodni: ton kolejnym obchodom rocznicy Godziny W nadają komiksy i murale, uliczne inscenizacje, gry terenowe i koncerty. Słuchacze komentowali: „Ani się nie obejrzymy, jak głównym źródłem wiedzy o Powstaniu będą historyjki rysunkowe”. Czy rzeczywiście? Ukazujące sie każdego roku książki o wydarzeniach sierpnia i września 1944 r. zdają się temu przeczyć.
Najświeższa publikacja opowiada historię Kompanii B1 słynnego Pułku AK Baszta. Składa się z dwóch tomów. Trudno się dziwić – kompania istniała blisko pięć lat. Powstała w pierwszych miesiącach okupacji pod komendą charyzmatycznego Ludwika Bergera „Michała”, instruktora ZHP z Żoliborza. Jeszcze przed Powstaniem przeprowadziła wiele akcji. Rozbrajała niemieckich żołnierzy na ulicach, spaliła przy Dworcu Gdańskimdrewniane baraki przeznaczone dla osób schwytanych w łapankach. W sierpniu i wrześniu 1944 r. działała na Górnym Mokotowie w rejonie Puławskiej, Szustra (dziś Dąbrowskiego), Różanej, Narbutta i Wiśniowej. W czasie Powstania zginęło 126 członków kompanii, wielu zostało rannych. Wśród jej żołnierzy byli późniejsi działacze opozycji, którzy po Okrągłym Stole zasiedli w Senacie: Jan Józef Lipski, Adam Stanowski i Jerzy Kłoczowski.
Książka pod redakcją prof. Jerzego Kłoczowskiego składa się głównie ze wspomnień
i z relacji. Jedna z najciekawszych dotyczy ucieczki z Auschwitz harcerza Henryka Wąsika, który potem walczył i zginął w Powstaniu. Są tu tez sylwetki żołnierzy, zdjęcia archiwalne i współczesne, mapki, teksty i nuty piosenek śpiewanych w Pułku Baszta.

                            Tomasz Urzykowski
Godz. 17, Muzeum Powstania Warszawskiego, ul. Grzybowska 79