Stanisław Puch

(1911-1970)

Urodził się 13 marca 1911 roku w Ewopolu. Szkołę Powszechną ukończył w Piaskach, a w 1932 roku – Seminarium Nauczycielskie w Lublinie. W latach 1932-1934 odbył czynną służbę wojskową w Równem. W 1936 roku ukończył Kurs Podchorążych Rezerwy Piechoty w stopniu podporucznika. Do wybuchu II wojny światowej pracował jako stażysta, a później nauczyciel w Trawnikach, Chrzanowie k. Janowa Lubelskiego i Branwi k. Bychawy. Zmobilizowany w sierpniu 1939 roku do 8. Pułku Piechoty Legionów w Lublinie, został dowódcą kompanii „Stanisław” w batalionie „Michał”. Kampanię wrześniową rozpoczął w Kolonii Marysin na północny zachód od Lublina. Następnie, skierowany na linię Wisły, brał udział w boju pod Puławami. Po 5 września jego batalion rozpoczął wycofywanie się na wschód – przez Bochotnicę, Klementowice, Nasutów, Mełgiew, Pawłów. W okolicach Krasnegostawu, w miejscowości Zastawie, w potyczce z Niemcami 18 września został ranny w bark. W szpitalu w Krasnymstawie przebywał do 5 października 1939 roku. Po kampanii wrześniowej powrócił do Ewopola.

W czasie okupacji, nie ujawniając swoich kwalifikacji, pracował w wiejskim sklepie; w 1940 roku wstąpił do konspiracyjnych Batalionów Zemsty. W 1942 roku został aresztowany, uwięziony najpierw w obozie pracy w Trawnikach, a następnie, na cztery miesiące, w obozie koncentracyjnym na Majdanku.

Po wojnie powrócił do pracy pedagogicznej; w roku 1946 został kierownikiem Szkoły Podstawowej w Dorohuczy. Zawodowo pracował do 1957 roku. Był szanowanym nauczycielem i wychowawcą wielu roczników młodzieży, a także cenionym regionalistą, spisującym tragiczne dzieje Trawnik czasów okupacji hitlerowskiej. W swoim pamiętniku utrwalił m.in. tragedię holocaustu Żydów z całej Europy, zamordowanych w listopadzie 1943 r. w Trawnikach.

Zmarł 13 stycznia 1970 roku w Świdniku.