Eugeniusz Gołębiowski
Wydanie I
Lublin: Norbertinum, 2006
Objętość 276, [4] s.
Format 147 x 205 mm
Oprawa miękka klejona
ISBN 83-7222-267-3
[ Powieść ]
O książce
Powieść Mrok. Polska 1956 powstawała w latach 1956-1957. W 1957 r. Autor podjął próbę opublikowania fragmentu książki w „Twórczości”, jednak treść nie uzyskała aprobaty redakcji. Od 1957 do 1971 r. książka została odrzucona - z przyczyn ideologicznych - przez cztery wydawnictwa („Czytelnik”, „Wydawnictwo Poznańskie”, „Wydawnictwo Literackie”, „Wydawnictwo Morskie”). Po śmierci Autora jego żona, Irena Gołębiowska, podjęła starania o wydanie powieści ze względu na jej wartość historyczną. Istotnie, Mrok, zasadniczo powieść społeczno-obyczajowa z elementami sagi rodzinnej, wykorzystuje siłę dokumentu, pokazuje nierozerwalny związek wydarzeń dziejowych i historii jednostek. Autor zwraca szczególną uwagę na ciemne strony życia codziennego w PRL, na ówczesne osobliwe „porządki”, często absurdalne, mogące budzić zarówno śmiech, jak i zgrozę. Czynny, pełen pasji opór, bierny protest wynikający z przekonania o własnej wyższości moralnej, uległe podporządkowanie się, obojętność i lekceważenie czy wreszcie żal i poczucie przegranej - w warszawskiej rodzinie Piotrowskich, tak jak w polskim społeczeństwie, można dostrzec wszystkie te postawy. Wszyscy członkowie tej rodziny wierzą w słuszność swych wyborów - a o realnej wartości wyznawanych poglądów każdy z nich będzie musiał przekonać się w samotności, w konfrontacji z rzeczywistością i z własnym, wewnętrznym mrokiem.
O Autorze
Eugeniusz Gołębiowski – ur. w 1908 r. w Zagórzu pod Sanokiem, zm. w 1986 r. w Lublinie, prozaik, poeta, dramatopisarz. Studiował filologię polską na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie (magisterium w 1934 r.). Do II wojny światowej pracował jako nauczyciel, jednocześnie kontynuował działalność naukową – od 1938 r. przygotowywał pracę doktorską pod kierunkiem prof. J. Kleinera (ostatecznie ukończył ją i obronił w 1949 r.: uzyskał wówczas stopień doktora nauk humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego). Brał udział w kampanii wrześniowej; w listopadzie 1939 r. aresztowany przez Niemców, do marca 1940 r. przetrzymywany jako zakładnik. Po uwolnieniu podjął prace w Izbie Przemysłowo-Handlowej i w Szkole Budownictwa. Od września 1942 r. do lipca 1944 r. ukrywał się przed gestapo; w tym czasie uczestniczył w tajnym nauczaniu. Po wojnie był dyrektorem w gimnazjum w Janowie Lubelskim (1944–1945), potem uczył języka polskiego w lubelskich szkołach średnich. Od 1945 r. członek ZZLP (od 1949 r. – ZLP). W latach 1947–1957 kierownik literacki Teatru Muzycznego w Lublinie. W 1951 r. kierował Wojewódzkim Ośrodkiem Metodycznym dla Polonistów. W latach 1956–1957 był prezesem Oddziału Lubelskiego ZLP. Dwukrotnie otrzymywał nagrodę WRN za całokształt twórczości. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1956) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1969 – ze względów politycznych odmówił przyjęcia odznaczenia). Po r. 1964, kiedy to nie poparł narzuconego przez władze komunistyczne potępienia dla sygnatariuszy tzw. „Listu 34” (protest przeciwko cenzurze), w zasadzie nie publikowano jego utworów.
Debiutował w 1928 r. nowelą Opłatek („Ilustrowany Kurier Codzienny”). Pisał powieści (Dożywocie pana Woyszy – 1955, Przygody królewskiego piechura – 1956, Zygmunt August. Żywot ostatniego z Jagiellonów – 1962, Kapitan Cook – 1964, Przygody dra Hiacynta – 1979), wiersze (W on czas... – wiersze wojenne, 1946), utwory dramatyczne (Magda - ''Światło'' 1946, nr 12, prapremiera Lublin 1947, Giordano Bruno – fragm. „Kamena” 1953, nr 4, Pedagog – fragm. „Kamena” 1956, nr 1), artykuły, recenzje, przekłady.
|
![](javascript: windowFoto( "files/products/Golebiowski_Mrok.jpg", sTitle+": " );)
