Teresa Maria Smyl
Wydanie I
Lublin: Norbertinum, 2016
Objętość 102, [1] s. + 4 s. il. kolor.
Format 147 x 208 mm
Oprawa miękka klejona ze skrzydełkami
ISBN 978-83-7222-578-8
[ Poezja ]
O książce
Sztuka jest dla Teresy Smyl nie tylko sposobem kontaktu z rzeczywistością. Staje się też przedmiotem refleksji. „Tworzenie” to jeden z głównych tematów („nut”) tego zbioru. Poetka nadała mu szczególną rangę, eksponując wiersze o procesie tworzenia w inicjalnej części zbioru. Skupia swoją uwagę przede wszystkim na sztuce słowa, choć nie unika również prób przełożenia na język poezji wysiłku twórczego muzyka, aktora, malarza i rzeźbiarza. Dotyka też ogólnych mechanizmów rządzących twórczością, snując swoje rozważania na temat wyobraźni i intuicji, którym podporządkowuje reguły przeobrażania tworzywa artystycznego w obrany kształt dzieła. Sztuka jest dla Teresy Smyl przede wszystkim przestrzenią wolności, próbą dotykania nieskończonych horyzontów, a jednocześnie zaspokajaniem potrzeb krojonych na własną miarę, bez konieczności udowadniania światu artystycznego credo. Doświadczając radości tworzenia, poetka z wdzięcznością przyjmuje ten dar od Boga i wyraża siebie, swój czas i miejsca zadomowienia (wiersze zainspirowane klimatem i historią Lublina mają szczególny urok).
I właśnie druga część zbioru jest niejako realizacją pasji opisanej w „nucie tworzenia”. Głównym przedmiotem swoich rozważań poetka czyni „przemijanie”. Czas rozpatrywany jest przede wszystkim w wymiarze przeszłości, a jego odsłony są możliwe dzięki sile wspomnienia. Melancholia, żal, rozrzewnienie towarzyszą obrazom, które zapełniają zakamarki pamięci. I są to rzeczywiście obrazy, portrety miejsc, pejzaże ukryte pod powiekami, a ożywające pod wpływem doświadczanego uczucia, widzianego przedmiotu, drobiazgu łączącego poprzez wspomnienie z przeszłością. Ujawnia się w tych wierszach malarska wyobraźnia poetki, zdolność widzenia barwami, strukturami, zależnościami struktur przestrzennych. Również przemijanie wpisane w naturę, w cykl przemian pór roku, w zmienność kolorystyczną przyrody stało się inspiracją do snucia refleksji o czasie.
Przełamaniem tej melancholii mijającego czasu jest „nuta uśmiechu” – pokaz umiejętności satyrycznego spojrzenia na rzeczywistość. W przeciwieństwie do poprzedniej części, dominuje tu współczesność, krytyczny stosunek do uwikłań w reklamę i nowe technologie, do kultury mocnych wrażeń i wszechobecnych ersatzów i pseudowartości. Lustro, które poetka stawia przed nami, nie jest jednak krzywym zwierciadłem, nie epatuje dotkliwą ironią czy bolesnym dydaktyzmem. To raczej łagodna perswazja, ujęta w ramy dowcipnych aliteracji i zestawień słownych – obliczona bardziej na wywołanie terapeutycznego śmiechu, a nie bolesnego skurczu autorefleksji. Wady współczesnego świata, skrzętnie ukrywane przez piewców nowoczesności, zostają w wierszach odsłonięte z wyrozumiałością, a nawet lekkim współczuciem.
Przyjęta przez autorkę tego zbioru formuła tytułu przypomina nieco popularne określenie potrawy wzbogaconej smakowo określoną przyprawą, np. „z nutą cynamonu, anyżu” itp. Istotnie, otrzymaliśmy tom liryki spójnej, jednogłosowej, ale „okraszonej” różnymi nastrojami, „smakami” – przegląd możliwości pióra Teresy Smyl. Dopełnienie wierszy reprodukcjami obrazów daje wrażenie obcowania ze swoistym katalogiem dokonań artystki, która wciąż jest zdziwiona tym późnym wezwaniem do świątyni sztuki. W „tworzeniu”, „przemijaniu” i „uśmiechu” zawarła ona swoje przesłanie o znaczeniu sztuki w życiu każdego człowieka, o wartości odkrywania nowych horyzontów życia, o możliwości i potrzebie pokonywania ograniczeń upływającego czasu. W tej „poezji z trzema nutami” zawarto potencjał kruszenia schematów, ideę możliwości wyrażenia siebie poprzez sztukę niezależnie od stopnia przygotowania czy minionych lat. Potrzeba kreacji tkwi w każdym człowieku, kwestią wyboru jest tylko materia, w której ta kreacja się dokona.
Piotr Sanetra, fragment posłowia
O Autorce
Teresa Maria Smyl jest lublinianką, absolwentką Szkoły Vetterów i Wydziału Ekonomicznego UMCS w Lublinie. W roku 2011 zadebiutowała tomikiem poezji Kropla, opublikowanym przez Wydawnictwo Norbertinum. Brała udział w wielu spotkaniach poetyckich, swoje utwory prezentowała także na Festiwalu „Miasto Poezji”. Drugą jej pasją jest malarstwo; jest członkiem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Lublinie. Zakochana w swoim rodzinnym mieście, mówi o sobie: „To, czego nie potrafię opisać, namaluję na obrazie, a to, czego nie potrafię namalować, opiszę słowami”.
|
![](javascript: windowFoto( "files/products/Smyl_120_www.jpg", sTitle+": " );)
