Stąd ruszyła lawina... Region Środkowo-Wschodni NSZZ „Solidarność” 1980-1989
  • Wydanie: drugie
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2020
  • Objętość: 532 s. + VI s. + 16 s. fot. cz.-b.
  • Format: 170 x 240 mm
  • Oprawa: twarda szyta
  • ISBN: 978-83-7222-702-7
PLN

Redakcja naukowa: Piotr Paweł Gach

Zespół redakcyjny: Marcin Dąbrowski, Piotr Paweł Gach, Józef Kaczor, Zygmunt Łupina

 

Wydano z okazji 40. Rocznicy Lubelskiego Lipca 1980

Patronat Narodowy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy

 

Książka ta powstała w latach 2004-2006 dla upamiętnienia dwudziestopięciolecia strajków w Świdniku, Lublinie i w innych zakładach Lubelszczyzny oraz dla przypomnienia okoliczności powstania i różnych form działalności NSZZ „Solidarność” Regionu Środkowo-Wschodniego. Wobec niedostatku badań i publikacji na te tematy, Zarząd Regionu powołał Zespół Historyczny, który zajął się z jednej strony zebraniem materiałów archiwalnych, przechowywanych w zbiorach prywatnych i państwowych (Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie, Archiwum Państwowe w Lublinie) oraz w Archiwum Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność” w Lublinie, a z drugiej strony przystąpił do opracowania najważniejszych zagadnień.

W oparciu o niewykorzystane dotąd materiały archiwalne zarysowana została panorama życia i działalności społeczeństwa naszego regionu, zmagań z komunistyczną władzą od czasu zakończenia II wojny światowej o wolność, niepodległość i sprawiedliwość, a także sposoby i kierunki działań przedsiębrane przez te władze jawnie i w ukryciu. Rozprawa z „Solidarnością” została przygotowana w latach 1980–1981 i wykonana z niesłychaną precyzją i w ścisłym współdziałaniu struktur: milicyjno-esbeckich, wojskowych, partyjnych (PZPR), administracji państwowej, sądownictwa cywilnego i wojskowego oraz w stałym kontakcie z podobnymi strukturami w krajach sąsiednich. Imponujący jest obraz działalności NSZZ „Solidarność” i całej opozycji na terenie Lubelszczyzny w okresie stanu wojennego. Społeczeństwo zaczęło wówczas inaczej funkcjonować, inaczej myśleć i oceniać. Z jednej strony nastąpiła szeroka edukacja społeczeństwa, wzbogacona o niezwykle cenne doświadczenia minionych pokoleń, a z drugiej strony uczono się praktycznie: współdziałania, pomocy wzajemnej, w tym również materialnej, organizowania komunikacji społecznej i publicznego wyrażania wiary, nadziei na lepsze jutro. Nastąpił także wzrost krytycyzmu wobec sprawujących władzę i rozpowszechniła się postawa, aby wszelkie problemy społeczne, ekonomiczne i inne rozwiązywać solidarnym wysiłkiem, na drodze dialogu, we wzajemnej współpracy. Podjętej walce o sprawiedliwą zapłatę za pracę, o powszechny dostęp do dóbr materialnych, towarzyszyły zmagania o trzeźwość narodu, o należytą ochronę jego zdrowia, o dostęp do szerokiej i prawdziwej informacji.

[...] w książce tej omówiono lub zasygnalizowano pokaźnych rozmiarów zestaw zagadnień. Opracowania mają często charakter pionierski, a zarazem źródłowy, co podnosi ich wartość. Miejmy nadzieję, że zostaną one jeszcze dokładniej przedstawione i poszerzone w następnych publikacjach. Słowa podziękowania należą się również tym pracownikom Oddziału Lubelskiego Instytutu Pamięci Narodowej, którzy udostępnili akta MO i SB dotyczące NSZZ „Solidarność”, służyli nam pomocą i radami, dzielili się posiadaną wiedzą. Serdecznie dziękuję wszystkim Autorom za nadesłane teksty, a Zarządowi Regionu Środkowo-Wschodniego za ich ogłoszenie drukiem.

 

Piotr Paweł Gach, fragm. Przedmowy

 

Projekt zrealizowany dzięki wsparciu Miasta Lublin

 

Spis treści

 

[40. rocznica Lubelskiego Lipca 1980 – teksty okolicznościowe]

Marian Król

Jarosław Stawiarski

Krzysztof Żuk

 

Andrzej Pruszkowski, Od Lublina do Berlina

Marian Król, Lubelskie dziedzictwo „Solidarności”

 

Piotr Paweł Gach, Przedmowa

 

Ks. Alfred Marek Wierzbicki, Jan Paweł II a „Solidarność”

Marcin Dąbrowski, W komunistycznej rzeczywistości. Lubelszczyzna w latach 1944-1980

Marcin Dąbrowski, Lubelski Lipiec 1980

Marcin Dąbrowski, NSZZ „Solidarność” Regionu Środkowo-Wschodniego w latach 1980-1981

Piotr Paweł Gach, Przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego przez władze komunistyczne w latach 1980-1981

Zygmunt Łupina, NSZZ „Solidarność” Regionu Środkowo-Wschodniego w podziemiu. 13 grudnia 1981 – 19 lutego 1989

Józef Kaczor, „Wakacje z Bogiem”. Podziemne kolonie „Solidarności” 1982-1989

Andrzej Jóźwiakowski, „Solidarność” lubelskiej służby zdrowia w stanie wojennym

Andrzej Pleszczyński, „Informator NSZZ «Solidarność» Region Środkowo-Wschodni” 1982-1989. Relacja świadka

 

Indeks osób

więcej o książce
zwiń
Polecane

Książka o dojrzewaniu do ojcostwa

Słownik biograficzny i opracowanie dziejów polskich kolejarzy zamordowanych w Katyniu i innych miejscach kaźni w ZSRS

Nagroda Główna w XXIV Konkursie Poetyckim im. Anny Kamieńskiej

Antologia tekstów literackich poświęconych zbrodni katyńskiej