Miasto walczy o wolność. Obrona Lwowa w latach 1918–1919
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2011
  • Objętość: 388, [1] s. + 24 s. fot. cz.b.
  • Format: 147 x 208 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 978-83-7222-442-2
  • SERIA: O Polsce z daleka
35,00 PLN

Przekład z języka angielskiego: Waldemar Gross

Nominacja do nagrody Książka Historyczna Roku (2011)

 

Książka podejmuje temat walki o Lwów w latach 1918–1919, kiedy miasto usiłowali przejąć Ukraińcy, którym Austria przyobiecała utworzenie Państwa Ukraińskiego ze stolicą we Lwowie. Autorką jest Rosa Bailly – „wielka Francuzka o polskim sercu”, kochająca naród polski i zaangażowana w pomoc Polakom od 1916 r.

Książka przedstawia powstanie miasta i jego historię poprzez wieki, podkreśla jego uparte i niezmienne ciążenie ku polskości. Relacjonując „przewrót ukraiński”, autorka niejako prowadzi czytelnika za rękę, pokazując w szczegółach podejmowane działania, prezentując sylwetki i poczynania dowódców, żołnierzy i ochotników, reakcje lwowian – w szczególności sympatycznych batiarów – na zagrożenie, chwytanie za broń, bohaterską walkę o swoje ukochane miasto, chwile krytyczne, w końcu skuteczną pomoc ze strony Rzeczypospolitej. Autorka w sposób bardzo dynamiczny oddaje spontaniczność i siłę tych zmagań, z realizmem i ze świetnym zmysłem obserwacji ukazując niekiedy dzień po dniu potyczki na poszczególnych redutach. Zadziwia i zachwyca dokładność i wierność prawdzie historycznej, a także żywe, niekiedy z humorem, malowanie nastrojów „ulicy”, na której kotłowały się różne żywioły ludzkie. Opisywane wydarzenia bogato dokumentuje materiał ilustracyjny.

 

Spis treści

 

O Autorce

Przedmowa

 

I. Lwów: Miasto i jego mieszkańcy

Historia Lwowa

Lwów a Polska

Rusini i Kozacy

Lwów w zaborze austriackim

Ruch ukraiński

Lwów – miasto polskie

Pomocnicy Ukraińców

Miasto i jego położenie

Stacja kolejowa

Stare Miasto

Kościoły

Rynek

Piękno Lwowa

Nowe Miasto

Plac Mariacki i ulica Akademicka

Poczta Główna, Seminarium Ruskie, Ossolineum i Cytadela

Sejm, ogród jezuicki, cerkiew św. Jura

Ulica Leona Sapiehy, kościoły, instytucje edukacyjne

Ulice: Gródecka, Janowska, Bema, Kleparów

Zamarstynów, Podzamcze

Łyczaków

Stryjski Park, Szkoła Kadecka, Wulka

Persenkówka, Kullparków, Biłohorszcze

Mieszkańcy

 

II. Pierwsza wojna światowa

Polacy i Ukraińcy w czasie wojny

Legiony Piłsudskiego i Rada Regencyjna

Inwazja rosyjska

Dwa państwa ukraińskie. Sprawa Chełma

Rozpad imperiów

Powrót Lwowa do Polski

Pozostałości wojsk i tajne stowarzyszenia

Ocaleni z pierwszej wojny światowej

Legioniści

Tajne stowarzyszenia wosjkowe

Mączyński i PKW

Sikorski i PKP

POW Piłsudskiego i Laveauxa

Grupa „Wolność”

Straż Studencka

Harcerze i „sokoły”

Zagrożenie Lwowa

Niebezpieczeństwo ukraińskie

Ruchy wojsk

Alarm

Przygotowania polskiego rządu

Wydarzenia w Lublinie

Przeciwstawne siły

Ukraińcy

Polacy

 

III. Przewrót ukraiński

Czuwanie pod bronią

Mobilizacja POW

Narada dowódców

Podniecenie w koszarach

Władze austriackie

Kongres młodzieży

Rzęsna Polska

Andrzej Battaglia

Plany obrony

Przewrót (noc z 31 X)

Noc

Decyzja atamana

Zajęcie miasta

Agresorzy na ulicach (1 XI)

Tłum

 

IV. Spontaniczna obrona

Dzień Wszystkich Świętych

Szkoła im. Henryka Sienkiewicza

Dom Technika

Dowódca

Na przedmieściach

Wydarzenia przy kościele św. Elżbiety

Kwatery Mączyńskiego

Inicjatywa

Sabotowanie systemów telefonicznych i telegraficznych

Zajęcie remizy tramwajowej

Sulimirski, Baczyński

Nittman i finansowanie walki

Rzęsna Polska – bastion

Zebrania

Żydzi

Koniec dnia

Poza Lwowem

Zaduszki – wojna partyzancka

Punkty strategiczne

Koszary w Wulce

Dworzec Główny

Ofensywa generalna

Zawieszenie broni

Bohaterowie dnia

Sytuacja

Ukraińcy i ich oficerowie

Dezercja

Działania podczas rozejmu

Boruta w Szkole Sienkiewicza

Dom Technika

Lotnicy

Zaimprowizowana administracja

Dzielnice zajęte przez Ukraińców

Dyskusje

Potyczka na dworcu

Krwawa niedziela (3 XI)

Walki na Wschodzie

Dowództwo Szkoły Sienkiewicza

Okupacja Szkoły Kadetów

Reduta Kochańskiego

Dębicki w koszarach Wulki

Dzieduszycki na torowiskach

Wiktor w radiostacji

Wokół Domu Technika

Ofensywa na baraki i Zakład św. Łazarza

Oblężenie siedziby żandarmerii

Walki o północy

Okupacja Świętego Jura i ulicy Bema

Zdobycie Góry Stracenia

Dzielnice i osiedla północne

Praca organizacji

Odejście obcych wojsk

Kamiński w Szkole Konarskiego

Sulimirski w siedzibie „sokołów”

Baar i żandarmeria wojskowa

Nowe siły

Kryminaliści na wolności

Działania Mączyńskiego i Rogozińskiego

Walki o Dworzec Główny

Konwoje żołnierzy

Ogień

Piekło

Na zewnątrz dworca

Nittman w potrzasku

Koniec walk o dworzec

Niewielu (4XI)

Napaść

Poczta Główna

Seminarium Ruskie

Pałac Sapiehy

Główna Komenda Policji

Ulica Bema

Góra Stracenia

Szkoła Kadecka

Pierwsze emocje oporu na Kleparowie

Stacja na Kleparowie

Środki zaradcze na Zamarstynowie

Sukcesy Boruty

Seminarium Nauczycielskie

Zmartwienia Mączyńskiego

Pod butem nieprzyjaciela

 

V. Po walkach partyzanckich – wojna

Wygląd frontu walki (5 XI)

Atak Ukraińców na południu

Odzyskanie koszar w Wulce

Walki o Szkołę Kadecką

Próba zdobycia Cytadeli

Walki na Poczcie Głównej

Dyrekcja Kolei

Atak na koszary Ferdynanda

Zdobycie fabryki „Gafot”

Niepowodzenie pod Sejmem

Na lotnisku

W mieście

Następne zawieszenie broni (6 XI)

Organizowanie systemu militarnego

Kawaleria

Artyleria

Policja i żandarmeria wojskowa

Jednostki szpitalne

Pomocnicze służby wojskowe

Walki mimo zawieszenia broni

Plany i sprzeczki

Powstanie frontu stacjonarnego (7 XI)

Zagrożone centrum

Zdobycie Skniłowa

Pożar na Poczcie Głównej

Ostre walki w Dyrekcji Kolei

Zdobycie centrum medycznego

Walka propagandowa

Negocjacje

Nieudana ofensywa (8-9 XI)

Przygotowania do rajdu

Strata samochodu pancernego

Drugi atak na Cytadelę

Ulica Bema stracona i odzyskana

Zdobycie Poczty Głównej

Ulica Sykstuska nr 42

Reduta na linii kolejowej

„Technika”

Ratunek ze strony Polski

W Krakowie

W Lublinie

W Warszawie

Zwolnienie Piłsudskiego

Chwilowa cisza

Szkoła Kadecka

Przysięga

Działania na środkowym froncie

Reduta Zygmuntowska

Rekrutacja w wioskach

Żydowska milicja

Świeżowska w sektorze drugim

W sektorze zajętym przez Ukraińców

Znaki czasu (11-12 XI)

Ostrzał artyleryjski

Walki na południu

Walki o Dyrekcję Kolei

Placówki centralne

Z „bemkami”

Kłopoty Mączyńskiego

Ukraińcy u „sokołów”

 

VI. Najczarniejsze godziny

Groźba upadku (13-14 XI)

Walki o Szkołę Sienkiewicza

Bitwy w północnych dzielnicach

Powiadomienie Piłsudskiego

Sztab Generalny obrony

Artyleria, kawaleria i rezerwa

Najczarniejsza godzina (15 XI)

Terror

Godzina Mączyńskiego

Ostateczna decyzja

Boje na całym froncie

Spalenie Sokolnik

Kielich goryczy (16 XI)

Trudna dezycja

Wśród walczących

Atak z „bemakami” poprzez kanały

Ostatni wysiłek (17 XI)

Natarcie na Szkołę Kadecką

W kanałach

Francuski arbiter

Warszawiacy

Dowódca

Ludność

Rozkazy Piłsudskiego

Pierwszy oddział warszawski

Trzydniowy rozejm (18-19 XI)

Fraternizacja

Rajd „wilków”

 

VII. Pomoc i oswobodzenie

Pomoc (18-20 XI)

Przygotowania

Oczekiwania

W Przemyślu

Podróż

Na dworcu we Lwowie

Siły odsieczy

Plan kampanii

Boruta

Posiłki ukraińskie

Manewr po stronie północnej (21 XI)

Nocny wymarsz

Sygnał

Walki na północy

Zamarstynów

Cytadela niezdobyta

W centrum

Manewr po stronie południowej (21 XI)

Wymarsz

Postępy straży przedniej

Zdobycie Łyczakowa

Kontrolowanie sytuacji

Noc na cmentarzu Łyczakowskim

Bilans

Wyzwolenie (noc z 21 XI)

Oczekiwanie

Niespodzianka

Atak na wszystkich frontach

Postępy

Cały Lwów wolny

Przygody Fereka-Błeszyńskiego

Ostatnie potyczki

Celebracje w mieście (22 XI)

Radość z wyzwolenia

Ostatnia proklamacja

W Ratuszu

Powrót do normalności

Ostatnie środki ostrożności

Koniec listopada

 

VIII. Oblężenie

Lwów oblężony i ostrzeliwany

Horror oblężenia

Kobiety

Nowi ochotnicy

Piłsudski we Lwowie

Persenkówka

Obrońcy

Bitwa

Rok 1919 – styczeń, luty, marzec

Walki w rejonie

Pomoc dla jeńców

Eksplozja na stacji

Wielkanoc 1919

Ludność Poznania

Męczennicy Złoczowa

Jędrzejewski we Lwowie

Ofensywa

Niedziela wielkanocna

Józef Haller

 

IX. Chwała

Cmentarz obrońców

Album

Groby dowódców

Nieznany Żołnierz

 

Zakończenie

O tłumaczu

Spis fotografii, mapek i planów

Bibliografia

więcej o książce
zwiń