„Żyłam z Wami, cierpiałam i płakałam z Wami”. W 100-lecie rozpoczęcia działalności Rosy Bailly na rzecz Polski oraz 40. rocznicę jej śmierci
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2017
  • Objętość: 306 s. + 33 s. fot. cz.b., kolor.
  • Format: 170 x 240 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 978-83-7222-595-5
40 PLN
|
48,00 PLN

Redakcja naukowa Łukasz Stefaniak

 

Rosa Bailly – kto to taki? Pytanie, niestety, zasadne. Mimo że Polacy coraz lepiej znają języki obce, to te słowa współczesnemu rodakowi niewiele mówią. Choć jedna z ulic na warszawskim Bemowie nosi jej imię, to wydaje się, że to mało, by przynajmniej wskazać narodowość tej ważnej dla historii Polski Francuzki.Prof. dr hab. Małgorzata Julia Willaume zauważa w recenzji obecnej książki:

 

„Gdyby dzisiaj w ramach wywiadu zapytać przechodnia na ulicy, czy wie, kim była Rosa Bailly i co takiego zrobiła dla nas, dla Polaków, to może znalazłby się „jeden sprawiedliwy”, który odpowiedziałby pozytywnie. Od wielu lat jest postacią zapoznaną. Nawet jeśli ktoś ją rozpoznaje, to częściej w odniesieniu do lat międzywojennych, kiedy to bywała w Polsceczęsto, bo szczególnie polubiła Kraków oraz polskie kresy”.

 

Bohaterka niniejszej publikacji to postać szczególna. To „Wielka Francuzka o polskim sercu”, jak pisał przed laty o Rosie Bailly prof. Tadeusz Edward Domański. Rosa Dufour Bailly (1890–1976) w 1916 roku, jako nauczycielka literatury francuskiej w żeńskim gimnazjum w Cahors, zainicjowała akcję pod nazwą „Grosik [dla] Polski” („Sou polonais”). Celem inicjatywy była zbiórka datków dla polskich sierot. Promując tę akcję, przypominała o istnieniu państwa, którego na lekcjach geografii już się nie wymienia, o istnieniu Polaków, obrońców cywilizacji europejskiej w starciu z islamem w XVII wieku, o odwiecznej przyjaźni polsko‑francuskiej. W 1919 roku założyła stowarzyszenie „Les Amis de la Pologne” („Przyjaciele Polski”). Organizacja miała przybliżać Francuzom Polskę. „Przyjaciele Polski” lobbowali we Francji, aby Górny Śląsk pozostał w polskich granicach. W 1925 roku, po zawarciu układu w Locarno, „Przyjaciele Polski” jako jedni z nielicznych poza granicami Polski podjęli aktywną krytykę postanowień tego układu. W 1938 roku, po tzw. „zajęciu Zaolzia”, bronili stanowiska rządu polskiego. W czasie drugiej wojny światowej Rosa Bailly niosła pomoc polskim wojskowym i cywilom, którzy znaleźli się w strefie Vichy. Była to pomoc zarówno materialna, jak i duchowa. Po wojnie, w miarę możliwości cały czas działała na rzecz Polski. Wyrazem bólu i sprzeciwu względem odebrania Polsce Lwowa – serca polskości – było obszerne opracowanie „Lwów se libère”, które ukazało się w języku angielskim w Londynie w 1956 roku pt. A city fights for freedom. The rising of Lwów in 1918–1919. Ostatnie lata swojego życia Rosa Bailly spędziła w podpirenejskim Pau, gdzie zmarła 14 czerwca 1976 roku.

 

 

Spis treści

List Biskupa Polowego Wojska Polskiego JE Józefa Guzdka

List Podsekretarza Stanu w MON Prof. dr. hab. Wojciecha Fałkowskiego

Wstęp (Łukasz Stefaniak)

Podziękowania

Rosa Bailly (Małgorzata Nossowska)

 

ARTYKUŁY

 

Małgorzata Gmurczyk‑Wrońska, W cieniu wielkiej polityki. Rosa Bailly a stosunki francusko‑polskie w latach 1916–1945

Małgorzata Nossowska, Fauroux – polska enklawa w Państwie Vichy. W oparciu o fragmenty pamiętników wojennych Rosy Bailly

Małgorzata Gnyś‑Nidecka, A jednak róża nie umarła – poezja wojenna Rosy Bailly

Nina Taylor‑Terlecka, Pani Różyczka w polskim wydaniu

Paweł Duber, Z dziejów polskiej dyplomacji kulturalnej. Okoliczności i znaczenie utworzenia Towarzystwa Szerzenia Sztuki Polskiej Wśród Obcych (TOSSPO)

Agnieszka J. Cieślikowa, Katarzyna Piktel, Rosa Bailly w archiwum rodzeństwa: Nelly Strugowej i Januarego Grzędzińskiego w Muzeum Andrzeja Struga, Oddziale Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie

Jacek Grzybowski, Emigracja i tożsamość – paradoksy egzystencji pozaojczyźnianej

Jacek Macyszyn, Sytuacja polskich żołnierzy po kampanii polskiej 1939 roku i kampanii francuskiej 1940 roku

Łukasz Stefaniak, O istocie polonofilii. W kontekście działalności Rosy Bailly i porucznika Zygmunta Szczepaniaka

 

GŁOSY W DYSKUSJI

 

Jerzy Bogdan Raczek, „Ułatwić poznanie Polski, aby ją pokochać”. Przykład współpracy Rosy Bailly z wiejską szkołą na Polesiu

Jerzy Pawlikowski, Miejsca pamięci związane z Rosą Bailly i inne propozycje jej upamiętniania

Elżbieta Szmigielska‑Jezierska, Deptani za patriotyzm

Eugeniusz Sobczyński, Losy geografów wojskowych we Francji podczas II wojny światowej

 

ROSA BAILLY – WYBÓR PISM

 

Polesie

Czerwonogród

Borysław

Historia przyjaźni francusko‑polskiej

Do oficerów

Pięćdziesięciolecie

więcej o książce
zwiń