Wiedza astronomiczno-fizykalna w twórczości literackiej Bolesława Prusa
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2007
  • Objętość: 95, [1] s.
  • Format: 147 x 205 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 978-83-7222-289-3

Projekt okładki: Agata Pieńkowska

 

Wśród polskich pisarzy XIX w. Prus jest tym twórcą, w którego utworach literackich i publicystycznych występuje wyjątkowo dużo nazw oraz opisów różnych urządzeń technicznych, przyrządów fizycznych, terminów i praw, nieraz dłuższych wypowiedzi i rozważań o charakterze przyrodniczym. Jakkolwiek wśród różnych wtrętów do fabuły utworu pojawiają się dygresje z chemii, medycyny czy psychologii, to jednak treściowo dominują informacje z fizyki, astronomii, w tym i kosmogonii. [...] Tematyce fizykalnej i astronomicznej poświęcał Prus felietony zamieszczane w różnych, ukazujących się wówczas czasopismach. Interesującą nas wiedzę odnajdujemy również w utworach literackich sensu stricto, i to zarówno w powieściach jak i małych formach: nowelach lub opowiadaniach. Zgodnie z tytułem pracy, interesować nas będzie przede wszystkim wiedza zawarta w utworach literackich. Informacje pochodzące z felietonów mają ukazać całe bogactwo wiedzy fizykalno-astronomicznej i technicznej, jaką dysponował Prus i z której tylko nieznaczną część wykorzystał w dziełach literackich. Poza tym, porównanie wiedzy publicystycznej z informacjami zawartymi w utworach literackich pozwoli zrozumieć niejedną lakoniczną wypowiedź zawartą w tych ostatnich.

 

Henryk Piersa, fragm. Wstępu

 

Książka prof. Henryka Piersy stanowi istotne dopełnienie stanu badań nad twórczością Prusa, analizuje i kompetentnie wyjaśnia zagadnienia, których duże znaczenie dotąd intuicyjnie wyczuwali humaniści, zwracając tylko uwagę na sam fakt obecności tej problematyki w strukturze dzieł pisarza, ale nie ustosunkowując się – bo było to z powodów oczywistych niemożliwe – merytorycznie do istoty rzeczy. Autor spełnił więc oczekiwania historyków literatury i wyjaśnił im szereg zagadkowych lub wprowadzających w zdziwienie zjawisk w twórczości autora Lalki. Praca prof. Piersy, filozofa przyrodoznawstwa i fizyka, jest przykładem pożytecznej współpracy interdyscyplinarnej różnych nauk.

 

prof. dr hab. Stanisław Fita

 

Spis treści

 

Wstęp

 

Rozdział I: Edukacja matematoczno-fizyczna Aleksandra Głowackiego

1. Studia w Szkole Głównej Warszawskiej

2. Samodzielne studia i działalność popularyzatorska Prusa

 

Rozdział II: Wiedza astronomiczna

1. Powstanie Układu Słonecznego

2. Eksplikacja biblijnego potopu

3. Inne wiadomości z astronomii

 

Rozdział III: Wiedza fizykalna

1. Fizyka makroskopowa

1.1. Zasada zachowania energii

1.2. Zjawiska falowe

1.3. Eter kosmiczny

2. Molekularno-atomowa budowa materii

 

Rozdział IV: Wynalazki

1. Prototyp samochodu

2. Balony i sterowce

3. Telefon, telegraf, kinetograf Edisona

4. Kinematograf

 

Rozdział V: Opisy fantastyczne

1. Metal lżejszy od powietrza

2. Laboratorium Geista-Gneista

3. Kamera obscura

4. Inne opisy

 

Zakończenie

Aneksy

Bibliografia

więcej o książce
zwiń
Polecane

Słownik biograficzny i opracowanie dziejów polskich kolejarzy zamordowanych w Katyniu i innych miejscach kaźni w ZSRS

Nagroda Główna w XXIV Konkursie Poetyckim im. Anny Kamieńskiej

Książka o dojrzewaniu do ojcostwa

Antologia tekstów literackich poświęconych zbrodni katyńskiej