Problemy Frazeologii Europejskiej, tom IX
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2012
  • Objętość: 131 s.
  • Format: 170 x 240 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 978-83-7222-467-5
  • ISSN: 1643-0239
  • SERIA: Językoznawstwo

Przedstawiany zbiór rozpraw jest pokłosiem pracy Komisji Frazeologicznej Komitetu Językoznawstwa PAN. Wyraźnie zarysowujący się nurt badań nad biblizmami reprezentują dwie rozprawy: Stanisława Koziary Tradycyjna frazeologia biblijna a nowe przekłady Pisma Świętego w języku polskim i Mariusza Krajcarza O różnicach pomiędzy niderlandzkimi i polskimi frazeologizmami pochodzenia biblijnego. Prof. dr hab. Stanisław Koziara od wielu lat prowadzi badania nad językiem polskich przekładów Pisma Świętego, jest autorem kilku książek i kilkudziesięciu artykułów poświęconych tej problematyce. Artykuł prezentowany w tomie IX został przedstawiony na posiedzeniu Komitetu Językoznawstwa PAN jako szczególnie ważny dla współczesnej polszczyzny religijnej.

Artykuł dr. Mariusza Krajcarza, ucznia prof. Stanisława Prędoty, wpisuje się w nurt konfrontatywnego spojrzenia na frazeologię biblijną w językach współczesnej Europy.

Rozprawy prof. dr hab. Magdaleny Danielewiczowej i dr hab. Jolanty Ignatowicz-Skowrońskiej dotyczą leksykograficznego opracowania frazeologizmów. M. Danielewiczowa porusza niezwykle ważny, a w dotychczasowym dorobku leksykograficznym pomijany, problem opisu miejsca niektórych wielowyrazowych jednostek języka w strukturze tematyczno-rematycznej wypowiedzi i systemowego przyjmowania przez nie lub nieprzyjmowania akcentu zdaniowego. J. Ignatowicz-Skowrońska koncentruje się na problemach definiowania niektórych wieloznacznych jednostek języka na przykładzie „kłuje w oczy” i „wdowi grosz”, wykazując, że jakkolwiek definiowanie znaczeń frazeologizmów powinno być efektem analizy zamieszczonych w danym słowniku przykładów użycia tych jednostek. W definicjach pojawiają się komponenty znaczeniowe, których nie ma w żadnym z przytaczanych przykładów, a pomija się oczywiste komponenty semantyczne występujące w tych przykładach.

Studium dr Doroty Połowniak-Wawrzonek Frazeologizmy współczesnej polszczyzny motywowane sytuacją walki (zbrojnej) jest próbą kognitywnego opisu zastosowania metafor z domeny walki zbrojnej do kształtowania tekstów z różnych dziedzin.

Dr hab. Magdalena Lipińska analizuje mechanizmy komizmu polskich priameli, tj. przysłów typu: „Krawiec bez spodni, szewc bez butów chodzi”. W celu wykrycia, na czym polega ich komizm, stosuje analizę semiczną ukształtowaną przez francuskiego semantyka François Rastiera. M. Lipińska wykazuje, że efekt humorystyczny w priamelach wynika z kontrastu lub powtórzenia semów.

Tom zamyka praca dr Joanny Porawskiej Słownik związków frazeologicznych jako opis mentalności, będąca nie tyle recenzją, ile raczej omówieniem i rozważaniami na kanwie słownika Pînă-n pînzele albe Steliana Dumistrăcela. Rzecz powinna zainteresować przede wszystkim kulturoznawców, ponieważ język rumuński znany jest nielicznym spośród nich, a S. Dumistrăcel zajmuje się badaniem języka z perspektywy uniwersalizmu kulturowego, któremu Eugen Coşeriu przyznaje „najliczniejsze związki ze sposobem istnienia człowieka, z jego działaniem”. Słownik ten filologowi, tłumaczowi, czy też antropologowi kultury umożliwi prześledzenie wędrówki motywów mentalnych, przedstawiając specyfikę frazeologii w ukazywaniu umysłowości Rumunów, przy uwzględnieniu wpływów innych języków i kultur, obecnych na terenie Rumunii.

 

Spis treści

 

Andrzej M. Lewicki, Słowo wstępne

Stanisław Koziara, Tradycyjna frazeologia biblijna a nowe przekłady Pisma Świętego w języku polskim (na przykładzie tłumaczeń Ewangelii św. Mateusza)

Mariusz Krajcarz, O różnicach pomiędzy niderlandzkimi i polskimi frazeologizmami pochodzenia biblijnego

Magdalena Danielewiczowa, O pewnym ważnym typie informacji leksykograficznej nieobecnej w słownikach

Jolanta Ignatowicz-Skowrońska, Definiowanie związków frazeologicznych a opis ich zmienności znaczeniowej (na materiale współczesnych zbiorów frazeograficznych)

Magdalena Lipińska, Komizm słowny w polskich priamelach

Dorota Połowniak-Wawrzonek, Frazeologizmy współczesnej polszczyzny motywowane sytuacją WALKI (ZBROJNEJ)

Joanna Porawska, Słownik związków frazeologicznych jako opis mentalności (na przykładzie rumuńskiego opracowania „Pina-n pinzele albe” Steliana Dumistracela)

więcej o książce
zwiń
Polecane

Powieść o losach polskiej kawalerii we wrześniu 1939 r.

Książka Konstantego Rostworowskiego należy do kręgu tych, jakie ukazują świat, który nieodwracalnie już przeminął.