Introity o świętych w polskiej tradycji średniowiecznej
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2017
  • Objętość: 559 s. + 8 s. il. kolor.
  • Format: 170 x 240 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 978-83-7222-606-8
62 PLN
|
70,00 PLN

Introit (od łac. introitus – wejście) to śpiewany wstęp do liturgii mszalnej Kościoła zachodniego, zredagowany ostatecznie w końcu VIII wieku. Ze względu na muzyczną perfekcję i funkcje płynące z inicjalnego umiejscowienia jest uważany za wyróżniający się gatunek chorału gregoriańskiego.

Autorka rozpatruje repertuar introitów przez pryzmat zachowanych w Polsce graduałów epoki przedtrydenckiej, czyli niemal stu ksiąg spisanych na przestrzeni trzech stuleci. Zakładając, że specyfika tradycji najwyraźniej odzwierciedla się w konfrontacji elementów stałych i zmiennych, skupia się na introitach rozpoczynających msze ku czci świętych, dość swobodnie wówczas wybieranych w ośrodkach pielęgnujących śpiew. Tej tezie poddaje także metodę badania kompozycji, proponując powiązanie połębionej analizy tekstów introitów z opartą na najstarszych europejskich przekazach analizą melodii.

Kompleksowe spojrzenie na złożoną formę introitu prowadzi do wyłonienia tradycji liturgiczno-muzycznych z perspektywy badań nad introitem i związanego z tym interesującego obrazu powiązań pomiędzy rodzimymi źródłami. Ukazanie w takiej optyce mało dotąd zbadanej psalmodii tworzy podwaliny pod kolejne inicjatywy z zakresu monodii oficjum mszalnego. Ponadto książka przyczynia się do otwarcia nowej perspektywy badawczej w sferze retoryki i symboliki chorału – intrygujących aspektów europejskiego universum, również niewystarczająco poznanych.

 

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Książka afiliowana na rzecz Wydziału Kompozycji, Teorii Muzyki, Dyrygentury, Rytmiki i Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi.

 

Spis treści

 

Wstęp

 

Rozdział I: Introity w cyklu wspomnień hagiograficznych

Wprowadzenie

1. Ukształtowanie rocznego zestawu introitów dla najstarszych świąt

2. Wspomnienia zróżnicowane pod względem doboru introitów

2.1. Apostoł lub ewangelista

2.2. Męczennicy

2.3. Męczennik

2.4. Biskup lub papież męczennik

2.5. Wyznawca

2.6. Dziewica lub wdowa

3. Zależności pomiędzy źródłami liturgiczno-muzycznymi

3.1. Tradycja diecezjalna

3.2. Tradycje zakonne

3.2.1. Benedyktyni z Tyńca i norbertanie

3.2.2. Cystersi i dominikanie

3.2.3. Rodzina franciszkańska

 

Rozdział II: Antyfony korpusu podstawowego

Wprowadzenie

1. Antyfony własne

1.1. Benedicite Dominum

1.2. De ventre matris meae

1.3. Dicit Dominus Petro

1.4. Ne timeas Zacharia

2. Antyfony o apostołach

2.1. Ego autem sicut oliva

2.2. Mihi autem nimis

3. Antyfony o męczenniku

3.1. Gloria et honore

3.2. In virtute tua

3.3. Iustus non conturbabitur

3.4. Laetabitur iustus

3.5. Protexisti me Deus

4. Antyfony o męczennikach

4.1. Iudicant sancti gentes

4.2. Laudate pueri

4.3. Multae tribulationes

5. Antyfony o wyznawcach

5.1. In medio Ecclesiae

5.2. Iustus ut palma

5.3. Os iusti

6. Antyfony o męczennicach i wdowach

6.1. Dilexisti iustitiam

6.2. Gaudeamus omnes

6.3. Loquebar de testimoniis tuis

Wnioski

 

Rozdział III: Antyfony po roku 754

1. Wczesne kompozycje frankijskie

2. Kompozycje w rękopisach z X-XI wieku

2.1. Laetemur omnes

2.2. Vir Dei Benedictus

2.3. Salve sancta Parens

3. Kompozycje późniejszego średniowiecza

3.1. Congratulamini omnes

3.2. Dedit Dominus confessionem

3.3. Egredimini et videte

3.4. Egregie Martyr Christi Sebastiane

3.5. Gaude sancte Ioseph

3.6. In ecclesiis Altissimi

3.7. Mihi autem absit gloriari

3.8. Minuisti eum paulo minus

3.9. Nunc venite mares et feminae

3.10. Placuit divinae providentiae

3.11. Praevenerunt principes

3.12. Scio quod Redemptor

3.13. Transite ad me

3.14. Vox de caelis Catharinae

 

Rozdział IV: Psalmodia introitu

1. Weryfikacja formuł psalmodycznych

1.1. Cursus planus

1.2. Terminacja a dyferencja

2. Analiza dyferencji tonów psalmowych

2.1. Ton pierwszy

2.2. Ton drugi

2.3. Ton trzeci

2.4. Ton czwarty

2.5. Ton piąty

2.6. Ton szósty

2.7. Ton siódmy

2.8. Ton ósmy

 

Zakończenie

 

Wykaz skrótów

Wykaz źródeł rękopiśmiennych

Bibliografia

Indeks świąt i świętych

Indeks śpiewów z uwzględnieniem ich przeznaczenia liturgicznego

 

Aneks. Rozwój sanctorale

Tradycja diecezjalna – święta najstarsze

Tradycja diecezjalna – święta późniejsze

Tradycje zakonne – święta najstarsze

Tradycje zakonne – święta późniejsze

 

Summary

więcej o książce
zwiń