Ks. Wincenty Ilgin
Ks. Wincenty Ilgin

Ks. Wincenty Ilgin

(1886-1937)

 

Urodził się 19 stycznia 1886 r. w polskiej rodzinie na terenie dawnych Inflantów Polskich, w miasteczku Dwiniucza koło Dyneburga (Łotwa). Należały one do archidiecezji mohylewskiej. W 1905 r. wstąpił do seminarium duchownego tej archidiecezji w Petersburgu, ukończył je i 30 sierpnia 1909 r. przyjął święcenia kapłańskie. W październiku tegoż roku został mianowany wikariuszem w Pińsku na Polesiu, a w czerwcu 1910 r. – proboszczem parafii Czeczersk w dekanacie Homel. W 1918 r. został mianowany wikariuszem parafii w Charkowie na Ukrainie, a w następnym roku jej proboszczem i dziekanem. Gdy w 1926 r. papież Pius XI podjął próbę ukrytej reorganizacji administracji kościelnej w ZSRS, ks. Ilgin został mianowany (15 sierpnia 1926 r.) przez bp. Michela d'Herbigny, tajnego wysłannika papieża, administratorem apostolskim dla południowej części archidiecezji mohylewskiej z siedzibą w Charkowie. Ponieważ GPU śledziło i znało ukryte działania bp. d'Herbigny, a niemal rok przedtem rozpoczęło tajne śledztwo w sprawie rzekomych przestępstw politycznych samego ks. Ilgina, został ona 26 października 1926 r. aresztowany. Zarzucono mu „odprawianie religijnych obrządków bez posiadania rejestracji”, posiadanie gazet zagranicznych oraz antysowiecką agitację, kontaktowanie się z polskim konsulatem w Charkowie, dawanie łapówek i szpiegostwo. Pomimo stwierdzenia przez więzienną komisję lekarską poważnej choroby – artretyzmu, nadal był więziony w bardzo ciężkich warunkach w Charkowie. Po z górą dwóch miesiącach ciężkiego śledztwa nie zdołano udowodnić mu winy i on sam przyznał się do niej. Uznano go jednak za element społecznie niebezpieczny i 7 stycznia 1927 r. został skazany na trzy lata łagru na Wyspach Sołowieckich. 2 lutego tegoż roku wysłany został do więzienia na Butyrkach w Moskwie, a następnie do łagru na Sołówkach. Przybył tam 19 września. 15 grudnia 1929 r. skierowany został do miejscowości Piniega, 25 km na wschód od Archangielska. Razem z ks. Konstantym Sapariszwili odbył w styczniu 1930 r.,podczas surowej zimy, pieszą drogę długości ponad 200 km do miejsca zesłania. 1 stycznia 1933 r. decyzją trojki GPU Północnego Kraju został zwolniony z zesłania z zakazem zamieszkania w dwunastu wskazanych zachodnich miastach ZSRS. W sierpniu tegoż roku, podczas dwumiesięcznego pobytu w Kałudze, złożył podanie do władz o pozwolenie na wyjazd w strony rodzinne na Łotwę, nie wiedząc, że tego rodzaju zamiar jest traktowany jako ciężkie przestępstwo polityczne. Został natychmiast aresztowany i przewieziony do więzienia w Moskwie. Ponieważ z racji swojej nominacji i stanowiska w Charkowie ks. Ilgin był osobą znaną, został umieszczony na liście więźniów do wymiany przygotowanej przez władze litewskie. 26 września 1933 r., dzięki zrealizowanej wymianie, znalazł się na wolności i udał w strony rodzinne na Łotwie. Po kilkumiesięcznym pobycie u rodziny w Dyneburgu, w 1934 r. przybył do Polski, mając zrujnowane zdrowie. Był kapelanem w klasztorze Zgromadzenia Sióstr Rodziny Maryi w Kostowcu koło Warszawy, a następnie, w latach 1936-1937 wikariuszem parafii Matki Bożej Loretańskiej na Pradze w Warszawie. Zmarł tam na atak serca 24 sierpnia 1937 roku.

Wspomnienia z pobytu na zesłaniu zawarł w autobiograficznej książce Wspomnienia kapłana z Sołówek.