Zbigniew Koźliński

Zbigniew Koźliński

(1922-2016)

 

Urodził się w Krasnym Grodzie nad Niemnem (woj. nowogródzkie). Ojciec, wywodzący się z Polonii smoleńskiej, był oficerem armii gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego; matka, urodzona w Taszkiencie jako córka zesłańca po Powstaniu Styczniowym, powróciła do Polski po wojnie z bolszewikami w 1920 roku. Mieszkali w Czarnowszczyźnie, w majątku położonym koło Szczuczyna Nowogródzkiego, gdzie Zbigniew Koźliński uczęszczał do gimnazjum; ostatecznie jednak ukończył gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Grodnie. Harcerz – w 1939 roku zdobył trzeci stopień sprawności (trzy mewki) w szybownictwie sportowym, w szkole lotniczej w Brasławiu.

W 1939 roku ranny w czasie obrony Grodna przed bolszewikami. Ojciec został aresztowany, zaś matka i siostra zostały wywiezione do Kazachstanu, skąd powróciły w 1946 roku, wynędzniałe i schorowane. On sam na polecenie matki uciekł z transportu.
W konspiracji działał w ZWZ i AK, jako łącznik z Warszawą. Wielokrotnie przekraczał granicę z Generalną Gubernią. Później walczył w partyzantce, w 77. pp AK („Niedźwiadki”). W bitwie z SS pod Dubiczami został ciężko ranny (gangrena, amputacja nogi); przeżył dzięki niezwykłej ofiarności wielu ludzi. Ukrywał się pod zmienionym nazwiskiem, z „dokumentami” ze szpitala w Królewcu, gdzie rzekomo został wywieziony na przymusowe roboty, a następnie „repatriowany” do Polski z Białorusi.

Po wojnie studiował na Politechnice w Łodzi. Pracował w instytutach naukowych i biurach projektów w Warszawie. Posiada kilka patentów.

Wydał: książki wspomnieniowe Czas Wernyhory (1997) i Czerwoni z Dobrego Domu (2007), zbiór wierszy partyzanckich Na drogach swych (1985; współautor Halina Ludwikowska), album poetycko-malarski Tam za rzeką, za mgłą był rodzinny mój dom (2011) oraz prozę autobiograficzną Trochę wojny i po wojnie (2016). Jest współautorem opracowania Europa nieprowincjonalna (1999).