Pádraig Pearse
Pádraig Pearse

Pádraig Pearse (Mac Piarais)

(1879-1916)

 

Prawnik, pedagog, działacz na rzecz języka irlandzkiego, eseista i poeta. W wieku zaledwie 13 lat zapisał się do Ligii Gaelickiej, organizacji powołanej w celu rozwoju języka irlandzkiego, a w 1898 roku został członkiem jej Komitetu Wykonawczego.
W 1901 roku ukończył Uniwersytet Królewski jako magister sztuki i prawa. W Lidze zajmował się m.in. szkolnictwem. Zainteresowany systemem nauczania w kilku językach, podróżował do Belgii i Walii, w 1908 roku otworzył szkołę dla chłopców, St. Enda (Scoil Éanna), nieco później, po przeniesieniu placówki do Hermitage, w jej dotychczasowym budynku w Cullenswood House otworzył szkołę dla dziewczat, St. Ita.
W 1913 roku zaangażował się w nowo powstały ruch Ochotników Irlandzkich, w grudniu 1914 roku został kierownikiem ds. wojskowych, w międzyczasie zaprzysiężony w irlandzkim Bractwie Republikańskim (IRB). Jednocześnie jako kierownik Scoil Éanna musiał dbać o interesy szkoły; w lutym 1914 roku wyjechał na jakiś czas do USA, by zbierać fundusze. Swoją pozycję w IRB umocnił dzięki słynnej przemowie w czasie pogrzebu O'Donovana Rossy (1 sierpnia 1915 roku), rychło został członkiem Rady Najwyższej (Supreme Council) IRB i brał udział w przygotowaniu Powstania, które ostatecznie wybuchło w Dublinie w Poniedziałek Wielkanocny 25 kwietnia 1916 roku. Był komendantem głównym, jednym z sygnatariuszy Deklaracji Niepodległości. Powstanie upadło 29 kwietnia. Pearse został rozstrzelany 3 maja 1916 roku, podobnie jak jego brat William i związany ze Scoil Éanna Thomas MacDonagh. W Powstaniu brało udział wielu wychowanków szkoły.
Pearse był uważany za pragmatycznego idealistę. Fascynował go, zwłaszcza w późniejszym czasie, militaryzm, w zamierzchłej historii Irlandii doszukiwał się swoistego mesjanizmu, bardzo duży akcent kładł na wychowywanie młodych ludzi. Scoil Éanna (ostatecznie zamknięta w 1935 roku) była próbą wdrożenia narodowej dwujęzycznej edukacji ze szczególnym uwzględnieniem ćwiczeń fizycznych.
Do Ros Muc w Conamarze, gdzie potem spędzał większość wakacji i gdzie czerpał inspiracje, Pearse przyjechał po raz pierwszy latem 1903 roku. Opowiadania drukowane były w latach 1905-1915 na łamach pisma Ligii Gaelickiej Miecz Światła (An Claidheamh Soluis) (którego Pearse był redaktorem naczelnym w latach 1903-1909). Zostały wydane w dwóch tomikach Íosagán agus Sgéalta Eile (1907) i An Mhatháir agus Sgéalta Eile (1916).
Irlandzki tygodnik „Foinse” przyznał Annie Paluch wyróżnienie „Gradam Foinse 2008” za propagowanie języka irlandzkiego.

Książki autora:

Opowiadania irlandzkie dla dzieci i młodzieży